35 και κάτι ήδη. Κάποιες φόρες το σκέφτομαι σοβαρά και λέω, «έλα ρε αποκλείεται τώρα, κάποιος πρέπει να μου κάνει πλάκα». Άλλες είναι απλά ένας αριθμός. 35 χρόνια λοιπόν γεμάτα από συναισθήματα. Έντονα συναισθήματα, παγιδευμένα, καταπιεσμένα, κάποιες φορές και τρομακτικά.
Μία πολύ κλασσική ερώτηση στο coaching είναι, «θα άλλαζες κάτι αν γύριζες το χρόνο πίσω;»
Κι όσες φορές μου το έχουν ρωτήσει η απάντηση είναι όχι. Κι όχι επειδή τα έκανα όλα τέλεια, όχι γιατί τα πράγματα δε θα μπορούσαν να είχαν πάει «καλύτερα» κάποιες φορές (και καλύτερα για εμένα σημαίνει να είχα βρει τρόπους να ελαχιστοποιήσω το ψυχολογικό κόστος), ή γιατί είμαι φαν του τσιτάτου «δε μετανιώνω για τίποτα, μαθαίνω απ’ όλα!» Το πιστεύω, αλλά η πίστη από την εφαρμογή απέχουν παρασάγγας. Απλά να… δε βρίσκω λόγο να δηλητηριάζω το μέσα μου με «αν» και υποθέσεις που αφορούν το παρελθόν.
Η ανάλυση του παρελθόντος είναι μαγική και μπορεί να σου δώσει τρομερές συνειδητοποιήσεις, αλλά ας την αφήσουμε στους ειδικούς του χώρου. Το παρελθόν είναι παρελθόν και το μέλλον καλώς ή κακώς (καλώς αν με ρωτάς), δεν μπορούμε να το προβλέψουμε όσο και αν ματώνουμε κάποιες φορές. Οπότε ας εστιάσουμε στο παρόν. Είναι το μόνο που έχουμε και το μόνο που μπορούμε να επηρεάσουμε. Παρόλα αυτά, κάτι το οποίο παρατηρώ τελευταία στους ανθρώπους και στους οργανισμούς είναι το να βάζουν τα συναισθήματα κάτω από το χαλάκι.
Πόσες φορές έπιασες τον εαυτό σου να φοβάται, να ντρέπεται, να νιώθει άσχημα να εκφράσει ένα του συναίσθημα; Για να μη σε κοροϊδέψουν, σε χλευάσουν, γιατί πίστευες ότι δε θα σε καταλάβουν… παιδιάάάάάά, νιώθουμε – καταπιεζόμαστε – δεν εκφραζόμαστε. Αυτό είναι το μοτίβο. Από που να ξεκινήσω; Από τις φιλικές σχέσεις που ο όρος φιλία έχει ευτελιστεί, και με τους «φίλους» μας λέμε απλώς τα νέα μας, πως πάει η δουλειά, καλά εσύ, για γκόμενες, νύχια και μαλλιά; Από το χώρο εργασίας όπου εργαζόμενοι πηγαίνουν στην τουαλέτα για να κλάψουν επειδή τους μίλησε άσχημα το αφεντικό τους; Σου φαίνεται ακραίο; Σου έχω κι άλλο. Όπου εργαζόμενοι απλά επικοινωνούν λέγοντας, «καλημέρα, τι κάνεις;» – «καλά είμαι, εσύ;» – «μια χαρά». Σου φαίνεται φυσιολογικό; Να είναι όλοι «μια χαρά» και κανείς να μη χαμογελάει;
Για να μη μιλήσω για τις ερωτικές σχέσεις. Άστο, τρελό πανηγύρι. Χανόμαστε που χανόμαστε στη μετάφραση και στους ορισμούς των λέξεων για να είμαστε στην ίδια σελίδα, δεν επικοινωνούμε καθώς η τηλεόραση είναι η μεγαλύτερη μορφή οικειότητας, όμως κάπου ώπα ρε παιδιά! «Μην του πω ότι είμαι ερωτευμένη γιατί θα με θεωρήσει δεδομένη». «Μην ξανά φτιάξω πρωινό γιατί την άλλη φορά δε μου είπε ούτε ένα ευχαριστώ». «Μη στείλω πάλι πρώτος μήνυμα γιατί θα πιστέψει ότι κόλλησα μαζί της.» Χαμούλης. Και κάπως έτσι μπαίνουμε μόνοι μας σε αυτό τον κύκλο της αμφιβολίας όπου προφανώς καταλήγουμε ότι φταίει ο άλλος που δεν είναι εκφραστικός.
Έχω βρεθεί σε παρόμοιες καταστάσεις σε όλους τους τομείς. Στον έρωτα. Στην εργασία (έχω κλάψει στο δικό μου μπάνιο, όταν δούλευα ρεμόουτ). Οπότε σε καταλαβαίνω. Αλήθεια σε καταλαβαίνω. Πολλές φορές δεν εκφραζόμαστε γιατί νιώθουμε ντροπή και η επικριτική μας φωνή λέει, «δε θα έπρεπε να νιώθεις έτσι», «δεν είναι λογικό», «κάνεις άλλος δε νιώθει έτσι»… και ξέρεις γιατί; Γιατί κανείς πλέον δεν εκφράζεται και δεν ξέρεις πως νιώθει. Όλοι φοράμε τα τέλεια πλαστικά προσωπεία μας με ψεύτικα χαμόγελα. Φορούσα κι γω, για χρόνια ολόκληρα. Και χαίρομαι πολύ που πλέον χρησιμοποιώ αόριστο και παρατατικό χρόνο μιλώντας για το προσωπείο μου. Και ο λόγος που το φορούσα είναι γιατί είχα την ψευδαίσθηση ότι η έκφραση των συναισθημάτων μου θα οδηγήσει τους άλλους σε άβολες καταστάσεις. Αλλά όχι, δεν ήταν δική μου ευθύνη αυτό.
Άβολες καταστάσεις υπάρχουν στη ζωή. Για όλους. Και όταν κάποιος τις αποφεύγει, δεν είναι δικό μου πρόβλημα. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι εγώ δεν μπορώ να εκφράσω τη λύπη μου, τη χαρά μου, το θυμό μου, το φόβο μου, μόνο και μόνο για να μη νιώσει κάποιος άλλος άβολα. Κι έτσι όσο δεν εκφράζεσαι, τόσο πιο μεγάλη καταπίεση νιώθεις. Και η καταπίεση φέρνει θυμό. Και ο θυμός απόσταση. Και η απόσταση μοναξιά. Και τελικά… μένεις με ένα κάρο γιατί, με μία αέναη υπερανάλυση της κατάστασης και ένα αίσθημα αδικίας. Και όλο αυτό το έκανες εσύ. Ναι, ναι, εσύ!
Αλλά για να ανακεφαλαιώσουμε λίγο… αν νιώσει κάποιος άβολα επειδή εσύ εξέφρασες ένα συναίσημά σου είναι δικό του πρόβλημα και κάνει trigger σε κάτι μοναδικά δικό του. Η έκφραση των συναισθημάτων είναι απελευθερωτική. Και δουλειά σου είναι να εκφράζεσαι για να ζεις, για να αγαπάς, για να είσαι ΕΣΥ! Κι όσο δεν το κάνεις, τόσο περισσότερο βυθίζεσαι μέσα στα «γιατί», στα «φφφφ» και στα «αν». Και με σενάρια δεν έζησε ποτέ κανείς.
Ο μεγαλύτερος μου φόβος λοιπόν στα 35 μου, είναι να ξεχάσω να πως είναι να αγαπάω. Το να γίνω ένα άτομο υλιστικό, φιλοχρήματο, που οδηγείται μόνο από τα σάπια στεγανά της κοινωνίας μας. Που επιβιώνει, και δε ζει. Ένα άτομο που δεν είναι ικανό να αγγίξει, να νιώσει, να αισθανθεί (έχει διττή σημασία εδώ: και να έχω συναισθήματα και να τα εκφράζω αλλά και να μπορώ να δείξω ενσυναίσθηση). Ξέρεις, να χάσω αυτή την ανθρώπινη σύνδεση που στις μέρες μας έχει αντικατασταθεί από οθόνες και κινητά. Γιατί στο τέλος της ημέρας, είμαστε τα συναισθήματά μας, οι σκέψεις μας και οι πράξεις μας. Τόσο ωραία και τόσο απλά. Εκφράσου! Είναι απελευθερωτικό αλήθεια. Χρόνος ενεστώτας. Στο συστήνω ανεπιφύλακτα!
Υ.Γ. Όχι ότι χρειάζεται να το πω εδώ, αλλά εκφράζομαι σημαίνει αναγνωρίζω την ύπαρξη του συναισθήματος μου στο σώμα μου, το ονοματίζω, το αποδέχομαι, το μοιράζομαι και ζω μαζί του μέχρι να ξεθυμάνει.
ΑΦΗΣΕ ΜΟΥ ΕΝΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ...
