Πάει άλλος ένας χρόνος, μας τελείωσε. Οι γιορτές πέρασαν και εμείς γυρίσαμε πίσω στην κανονικότητα, στην καθημερινότητα, στη ρουτίνα μας. Σε κάποιους αρέσει, κάποιοι τη μισούν αλλά δεν τολμούν να πουν ούτε καν στον εαυτό τους, κάποιοι απλά την ανέχονται, και κάποιοι περιμένουν να γίνει κάτι, να τελειώσει κάτι, μήπως και επιτέλους αλλάξει. Έψαχνα για μέρες με τι θέμα να υποδεχτώ το 2026… ήθελα να είναι κάτι δυνατό, κάτι που να βγαίνει από την ψυχούλα μου. Μετά από συζητήσεις με φίλους και γνωστούς τις τελευταίες μέρες, παρατήρησα ότι παρόλο που οι γιορτές έχουν συνήθως μία οικογενειακή χροιά, κάτι παρεΐστικο, πολλοί βιώσαν μοναξιά. Πολλοί ένιωθαν βαθιά μόνοι. Ακόμα κι αν βρίσκοταν σε ένα τραπέζι με 10 άτομα ή σε ένα σπίτι με φωνές, γέλια και μουσικές, ένιωθαν πιο μόνοι από ποτέ. Ένιωθαν ότι κανείς δεν τους καταλαβαίνει.
Η μοντέρνα μοναξιά
Πέρασα την φετινή πρωτοχρονιά με την οικογένειά μου. Φαγητό στο τραπέζι, το ραδιόφωνο να παίζει μουσική και αργότερα η τηλεόραση να καλοσωρίζει το νέο έτος. Αλλά ένιωθα μόνος. Η μοντέρνα μοναξιά λοιπόν για μένα είναι να περιτριγυρίζεσαι από κόσμο, να λες «από παρέα άλλο τίποτα», οι επιλογές πολλές, αλλά η ενέργεια λίγη. Έως ελάχιστη. Να είσαι πάντα ονλάιν, να στέλνεις εμότζις με καρδιές και γελάκια και το επόμενο δευτερόλεπτο αν κοιταχτείς στο καθρέπτη, βλέπεις έναν καταθληπτικό άνθρωπο. Είσαι συνεχώς απασχολημένος/η, τρέχεις όλη μέρα, δουλειά, παιδιά, γιατιά, σκυλιά, μαγείρεμα, καθάρισμα, κίνηση, γυμναστήριο, και όταν φτάνει η ώρα που θα πεις «επιτέλους θα κάτσω», έχει πάει 11 το βράδυ.
Κρύβεται σε «σωστές» ζωές. Καλή δουλειά, καλό σπίτι, ωραίος τίτλος, ένα προσεκτικά φτιαγμένο φαίνεσθαι. Κι όμως το βράδυ το νέτφλιξ σε ρωτάει, «πάλι εδώ;». Η μοντέρνα μοναξιά έχει ρομποτική φωνή:
«Γίνε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου.»
«Χτίσε μία πρωινή ρουτίνα για να γίνεις πιο παραγωγικός/ή.»
«Βάλε στόχους για το νέο έτος, κάνε απολογισμό για το προηγούμενο.»
Έτσι βγαίνεις, γελάς, πίνεις, ποστάρεις, όλοι νομίζουν ότι «είσαι καλά» και κανείς δεν καταλαβαίνει ότι το στόρυ σου ήταν το φίλτρο της μοναξιάς σου.
Και το πιο ύπουλο;
Η μοντέρνα μοναξιά σε κάνει να ντρέπεσαι. Πώς είναι δυνατόν να νιώθεις μόνος/η με τόσες επιλογές; Ε, λοιπόν, γίνεται. Γιατί η επιλογή χωρίς νόημα είναι σαν ένα μπουφέ με φαγητά που δε τρως. Είναι σαν να καλούν εμένα σε ένα βίγκαν δείπνο. Ναιιιι, θα φάω. Αλλό μετά θα πάω να χτυπήσω και κανά δυο σουβλάκια, ξέρεις για το τσιτσί.
Και κάπου εδώ μπερδεύουμε τη μοναξιά με τη μοναχικότητα. Αν η μοναξιά είναι το «κανείς δεν με βλέπει», η μοναχικότητα είναι το «εγώ με βλέπω». Και τις περισσότερες φορές η πρώτη ντύνεται «μοντέρνα» για να μην την πάρεις χαμπάρι. Η μοντέρνα μοναξιά είναι να είσαι παντού και να μην είσαι πουθενά. Είναι κοινωνική πείνα. Μπαίνεις σε δωμάτιο γεμάτο ανθρώπους και νιώθεις αόρατος. Κουβέντες τύπου «όλα καλά;» και απαντάς «μια χαρά», αλλά μέσα σου το «μια χαρά» είναι κοφτό. Η μοντέρνα μοναξιά σε πληγλωνει γιατί λείπει η σύνδεση, όχι η παρέα.
Από την άλλη η μοναχικότητα είναι κάτι άλλο. Είναι να κλείνεις το κινητό, να κάθεσαι με τον εαυτό σου, χωρίς να θέλεις να τη σκαπουλάρεις. Είναι να κάθεσαι μόνος σου και αυτό να μη σε τρομάζει. Να μπορείς να μείνεις λίγο με τις σκέψεις σου χωρίς να ψάχνεις απεγνωσμένα κάτι να σε αποσπάσει. Να μαγειρεύεις, να ποτίζεις τα λουλούδια στο μπαλκόνι, να βγαίνεις έξω βράδυ χωρίς στόρυ. Με τη μοναχικότητα νιώθεις, γιατί έχει επιλογή και παρουσία. Είναι η πρόβα για τη σύνδεση που ακολουθεί… γιατί στην τελική, αν δε μάθεις αντέχεις εσένα, πώς θα αντέξεις τους άλλους;
Το πρόβλημα του σήμερα
Το πρόβλημα είναι ότι το 2026 είμαστε σπάνια μόνοι, αλλά συχνά μόνοι. Έχουμε κόσμο γύρω μας, ειδοποιήσεις, ομαδικές, στόρυ, φωνές… κι όμως κάτι λείπει. Ξέρεις εκείνη η κουβέντα που δεν χρειάζεται να τη σκεφτείς πριν την πεις. Εκείνη η παρουσία που δε σε κάνει να νιώθεις αμηχανία ή ότι πρέπει να αποδείξεις κάτι. Πολλές φορές η μοναξιά δεν έρχεται επειδή δεν έχεις ανθρώπους γύρω σου, αλλά επειδή δεν χωράς πια όπως είσαι μέσα στη ζωή που ζεις.
Και ξέρεις τι είναι το πιο κουραστικό;
Ότι αυτή η μοναξιά δεν φαίνεται. Δεν μπορείς εύκολα να την εξηγήσεις. Τι να πεις; «Έχω φίλους, δουλεύω, βγαίνω, αλλά νιώθω μόνος/η»; Ακούγεται σχεδόν χαζό. Κι έτσι σωπαίνεις. Και όσο σωπαίνεις, τόσο αυτή μεγαλώνει. Και κάπου εκεί αρχίζεις να καταλαβαίνεις πόσο σημαντική είναι η υγιής μοναχικότητα. Όχι σαν στόχος. Αλλά να μωρέ, να μάθεις να κάθεσαι με τον εαυτό σου, χωρίς κινητό, χωρίς οθόνες, χωρίς ειδοποιήσεις, χωρίς φωνές και θόρυβο… χωρίς να σε κρίνεις.
Χωρίς να πρέπει να είσαι συνεχώς «καλά».
Αν λοιπόν νιώθεις ότι η μοντέρνα μοναξιά σου χτύπησε την πόρτα και εσύ όχι μόνο άνοιξες, αλλά την κάλεσες μέσα και της πρόσφερες ποτό… δε φταις. Για την ακρίβεια, έκανες πολύ καλά. Και κυρίως δεν είσαι καθόλου μόνος/η. Ναι έχεις ευθύνη. Αλλά η ευθύνη δεν είναι τιμωρία. Μην αυτοτιμωρείσαι. Μείνε ειλικρινής. Και οι «σωστοί» άνθρωποι θα βρεθούν να καλύψουν το «κενό» σου…
Αρκεί να μάθεις να αντέχεις πρώτα εσένα.
Υ.Γ. Να είμαστε καλά, να είμαστε μαζί, και με τους άλλους και με εμάς. Το 2026 κάνε ένα δώρο στον εαυτό σου και μην επιτρέψεις τη ματαίωση να διαπεράσει (από τις αρχές Φλεβάρη κιόλας) όλο σου τον κόσμο.
